Turfanda Deyimi Nereden Geliyor?

Turfanda deyimi anlamı

‘Turfanda’ Deyiminin Tarihçesi

Turfanda deyiminin anlamı ve tarihçesi…

Turfanda mı turfa mı? İşte cevabı…

Semt pazarlarına, hale veya manava bir kez de olsa gitmişsinizdir.  Meyve ve sebze satanların arasından geçerken şu sözü muhakkak duymuşsunuzdur? ‘Turfanda bunlar!’ Peki bu ‘Turfanda’ dedikleri nedir? Meyve veya sebze turfanda olunca ne oluyor ki bunu söylüyorlar? İşte turfanda deyiminin ortaya çıkışı…

Turfanda deyimi her ne kadar ülkemizde kullanılıyor olsa da bize hiç de yakın olmayan bir yerde ortaya çıkmış. Turfanda deyimi için Doğu Türkistan’a gidiyoruz. Evet, yanlış okumadınız Doğu Türkistan! Bugün zalim Çin yönetiminin zulmettiği topraklar…

Turfanda ifadesindeki ‘Turfan’ bugünkü Doğu Türkistan’da bir ova. Çin Halk Cumhuriyeti Sincan Uygur Özerk Bölgesi’nde, deniz seviyesinden 150 metre aşağıda bir ova.

Turfan Ovası, bulunduğu bölgeden çok aşağıda olduğu için daha sıcak olabilmektedir. Yaz ayının erkenden geldiği bu ovada pamuk da yetiştirilebilmektedir. Etrafındaki dağlardan su ihtiyacı sağlanmaktadır. Su, Eski Türkler tarafından dağlardan ovaya kadar inşa edilen yer altı sulama kanalları sayesinde elde ediliyor. Bu kanallar ‘Karez’ ismiyle anılmaktadır. Karez kanallarının yapılış tarihi olarak M.Ö. 500’lü yıllar tahmin ediliyor.

Dağlardan ovaya 5.000 km’lik mesafe kat ettiği söylenen karez kanalları, yerin 100 metre altındadır. 60 kilometre olan çölden geçerek getirilmiştir.

Turfan Ovası’nın sebze ve meyve için elverişli oluşu, o günkü insanlar tarafından fark edilmiş. Ovada bitki yetiştirilmesi için tek eksik sudur ve onu da uzaklardan karez kanalları aracılığıyla getirmişlerdir. İleri düzeyde matematik ve mühendislik bilgisi gerektiren bu karez kanallarının o günkü şartlarda nasıl yapıldığı merak konusu!

Turfanda

Bu muhteşem sistem ile coğrafi durum birleşince; her mevsim çoğu ürünü elde etmek mümkün oluyor. Mevsimi olmadığı halde bazı ürünlerin pazarlarımızda, manavlarımızda yer alması da Turfan’da da yetişen ürünler sayesinde oluyor.

Bu yazımızda ‘Turfanda’ ifadesi hakkında bilgi verdik. Umarız faydalı olmuşuzdur. Yorumlarınızı bekliyoruz. Daha fazla bilgi için aşağıdaki yazılarımıza bakabilirsiniz…

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir