Özel Eğitim Hakkında Sıkça Sorulan Sorular Ve Cevapları

Özel Eğitim Hizmetleri İle İlgili Sıkça Sorulan Sorular Ve Cevapları

Soru 1 : Özel eğitim sınıflarında görev yapan özel eğitim öğretmenlerine ve hastane bünyesinde açılan sınıflarda görevli öğretmenlere nöbet ücreti ödenir mi? Ödenirse, bu ücret %25 arttırımlı olarak ödenir mi?

Cevap: Özel Eğitim Hizmetleri Yönetmeliği’nin 60’ıncı maddesinde yer alan hüküm gereği, özel eğitime ihtiyacı olan öğrencilerin eğitimini sürdürdükleri özel eğitim sınıflarında görevli özel eğitim öğretmenleri teneffüs ve yemek saatlerinde, sınıflarında kayıtlı öğrencilerin gözetimine devam ederek nöbet görevini yerine getirmektedirler.Bu öğretmenlere ayrıca nöbet görevi verilmez. Bu şekilde görev yapan özel eğitim öğretmenlerine haftada 3 saat nöbet ücreti %25 arttırımlı olarak ödenir.

Sağlık problemi nedeniyle sağlık kuruluşlarında yatarak tedavi gören özel eğitim ihtiyacı olan öğrencilerin eğitimlerini sürdürdükleri hastane sınıfları da özel eğitim sınıfı olarak değerlendirilmektedir. Hastane sınıfında, üzerine sınıf sorumluluğu verilen kadrolu öğretmenler özel eğitim ihtiyacı olan öğrencilerin gözetimine devam ederek, nöbet görevini yerine getirirler. İlgili mevzuat hükümleri doğrultusunda hastane sınıflarında üzerine sınıf sorumluluğu verilen kadrolu öğretmenlere de haftada 3 saati geçmemek üzere nöbet ücreti %25 artırımlı olarak ödenmesi gerekmektedir.

BEP Planı örneği |Tüm Dersler için tıklayın

Soru 2 : Evde eğitim hizmetlerinin sunulmasında ders ücreti karşılığında öğretmen görevlendirmesi yapılabilir mi?

Cevap : Özel eğitim hizmetleri yönetmeliğinin 14 üncü maddesinin 2 inci fırkasının (d) bendinde, ”Evde eğitim hizmetlerinde öğrencilerin eğitim ihtiyaçları ile takip edecekleri eğitim programı esas alınarak; özel eğitim öğretmenleri, okul öncesi öğretmenleri, sınıf ve diğer alan öğretmenleri görevlendirilir. Öğretmen görevlendirmesinde, öncelikle öğrencinin kayıtlı bulunduğu okulda veya o yerleşim yerindeki eğitim kurumlarında görev yapan kadrolu öğretmenlerden istekli olanlar arasından, ihtiyacın bu yolla karşılanamaması durumunda ise o yerleşim yerindeki eğitim kurumlarında veya rehberlik araştırma merkezlerinde görev yapan kadrolu öğretmenler arasından resen görevlendirme yapılır.” hükmü yer almaktadır.

Bu çerçevede, evde eğitim hizmetlerinde öğretmen görevlendirilmesinin kadrolu ve sözleşmeli öğretmenlerden öncelikle istekli olanlar arasından, ihtiyacın bu şekilde karşılanamaması durumunda ise kadrolu ve sözleşmeli öğretmenlerden resen görevlendirme yapılması gerekmektedir.

Soru 3 : Mesleki ve Teknik Eğitim Genel Müdürlüğü’ne bağlı Mesleki Eğitim Hizmetleri bünyesinde özel eğitim sınıfı açılabilir mi?

Cevap : Mesleki ve Teknik Eğitim Genel Müdürlüğü’ne bağlı mesleki ve teknik ortaöğretimkurumları bünyesinde ”Özel eğitim meslek okulu programı’ uygulayan özel eğitim sınıfları açılabilmektedir. Bu kapsamda açılan özel eğitim sınıflarında özel eğitim meslek okulu meslek programları uygulanmakta olup, meslek alanları ve dallarına yönelik eğitim, atölye ve laboratuvar dersleri öğretmenleri tarafından verilmektedir. Bilindiği üzere Milli Eğitim Bakanlığı Ortaöğretim Kurumları Yönetmeliği’nde yapılan değişiklik ile mesleki eğitim merkezleri de mesleki ve teknik eğitim veren ortaöğretim kurumları arasına alınmıştır. Ancak, bu kurumlarda kalfalık ve ustalık eğitimleri ile mesleki ve teknik kurs programları uygulanması, mesleki eğitim merkezlerine kayıtlı öğrencilerin haftada bir veya iki gün okulda teorik, üç veya dört gün işletmede pratik eğitim almaları, kurumda haftanın her günü farklı öğrencilerin bulunması, öğrenci iş ve işlemlerinin e-Okul sistemi üzerinden değil, e-Mesem sistemi üzerinden yapılması ve e-Mesem sisteminin e-Okulla entegre bir sistem olmaması gibi eğitim ve öğretim sürecine ilişkin hususlar değerlendirildiğinde özel eğitim ihtiyacı olan öğrenciler için mesleki eğitim merkezlerinde özel eğitim sınıfının açılması uygun olmayacaktır.

2023 Eğitim Vizyonu Çalıştayı | Özel Eğitim Örnek için tıklayın

Soru 4 : Özel eğitim sınıflarında ders, teneffüs, yemek ve diğer etkinlik saatlerinde değişiklik yapılabilir mi?

Cevap : Özel Eğitim Hizmetleri Yönetmeliği’nin 27 ve 28 inci maddelerinde özel eğitim sınıflarında sunulacak eğitim hizmetlerine ilişkin esaslar yer almaktadır. Bu kapsamda söz konusu yönetmelikte yer alan ilgili hükümler gereği özel eğitim sınıflarının ders, teneffüs, yemek ve diğer etkinlik saatleri bakımından bünyesinde açıldığı okulda uygulanan programa uymaları gerekmektedir.

Soru 5 : Özel eğitim sınıflarında destekleme ve yetiştirme kursları açılabilir mi?

Cevap : Bilindiği üzere destekleme ve yetiştirme kurslarına ilişkin iş ve işlemler ‘ Destekleme ve Yetiştirme e-Kılavuzu’ çerçevesinde yürütülmektedir. Söz konusu kılavuzun 7.4. maddesinde ” İlköğretim programı uygulanan özel eğitim ortaokulu ( görme, işitme , bedensel ve hafif düzey zihinsel engelliler)ve mesleki ve teknik ortaöğretim programı uygulanan özel eğitim meslek liselerine (işitme ve bedensel engelliler) kayıtlı öğrenciler ile özel eğitim meslek liselerinden mezun kursiyerler için açılacak kurslara katılacak öğrenci/kursiyer sayısı, aynı sınıf seviyesindeki özel eğitim okul/kurumlarındaki azami sınıf mevcudu sayısının (10 öğrenci/kursiyer) yarısından az, azami sınıf mevcudu sayısından fazla olamaz.” denmektedir. Diğer taraftan özel eğitim ihtiyacı olan öğrencilere sunulacak olan eğitim hizmetleri, Özel Eğitim Hizmetleri Yönetmeliği ile düzenlenmektedir. Anılan yönetmeliğin ilgili hükümleri doğrultusunda özel eğitim ihtiyacı olan öğrencilerin eğitime erişimini sağlamak amacıyla özel eğitim sınıfları açılabilmektedir. Açılan özel eğitim sınıfının özelliğine göre bu sınıflarda ilköğretim programı ya da özel eğitim programları uygulanmaktadır. Bu çerçevede ilköğretim programı ya da mesleki ve teknik ortaöğretim programı uygulanan özel eğitim okullarında Destekleme ve Yetiştirme e-Kılavuzu çerçevesinde kurs açılabildiği için aynı programın uygulandığı özel eğitim sınıflarında öğrenimlerini sürdüren öğrenciler için de Destekleme ve Yetiştirme e-Kılavuzu hükümleri doğrultusunda kurs açılabilmektedir.

Soru 6 : ” Evde Eğitim Hizmeti ” kapsamında haftalık ders saatlerinde değişiklik yapılabilir mi?

Cevap : Özel Eğitim Hizmetleri Yönetmeliği’nin 14 üncü maddesi 2 nci fıkrasının (a) bendinde ” Öğrencinin evde eğitim hizmeti kapsamında alacağı haftalık ders saati sorumlu olduğu eğitim programı esas alınarak ilköğretim kademesinde veya özel eğitim programı uygulanan ortaöğretim kademesinde bir okula kayıtlı olanlar için haftada 10 ders saatinden, diğer ortaöğretim kademesinde bir okula kayıtlı olanlar için ise haftada 16 ders saatinden az olmayacak şekilde planlanır. ” hükmü ile aynı maddenin 2 nci fıkrasının (b) bendinde ” İlköğretim programını takip eden öğrenciler için okutulacak dersler belirlenirken merkezi sistem sınavlarında sorumlu olacakları dersler; ortaöğretim programlarını takip eden öğrenciler için okutulacak dersler belirlenirken ise öğrencinin seçtiği ders yoğunluğu dikkate alınarak planlama yapılır.” hükmü yer almaktadır. Bu çerçevede özel eğitim ihtiyacı olan öğrencilerin bireysel özellikleri ve eğitim ihtiyaçları doğrultusunda haftalık ders çizelgesinde yer alan derslerden ilköğretim kademesinde veya özel eğitim programı uygulanan ortaöğretim kademesinde bir okula kayıtlı olanlar için haftada 10 ders saatinden, diğer ortaöğretim kademesinde bir okula kayıtlı olanlar için ise haftada 16 ders saatinden az olmayacak şekilde il veya ilçe özel eğitim hizmetleri kurulunun planlamayı yapması gerekmektedir.

Soru 7 : Okulda görev yapan müdür ve müdür yardımcıları evde eğitim hizmetleri kapsamında görevlendirilebilir mi? Görevlendirildikleri takdirde azami ek ders saati nedir?

Cevap : Bilindiği üzere, Bakanlığımıza bağlı okul ve kurumlarda görev yapan yönetici ve öğretmenlerin aylık ve ek ders karşılığı okutacakları ders saati sayısı Milli Eğitim Bakanlığı Yönetici ve Öğretmenlerinin Ders ve Ek Ders Saatlerine İlişkin Kararı ile belirlenmiştir. Okulda görev yapan müdür ve müdür yardımcıları, söz konusu kararın ekinde yer alan çizelgeye göre verebilecekleri ders saati sayısı kadar evde eğitim hizmetleri kapsamında görev alabilirler.

Özel Eğitim Sınıfları Zümre Toplantı Tutanağı | 2.Dönem 2019

Soru 8 : RAM’da görev yapan özel eğitim öğretmenlerinin evde eğitim hizmetleri kapsamında verilebilecekleri ders saati kaçtır?

Cevap : Milli Eğitim Bakanlığı yönetici ve öğretmenlerinin ders ve ek ders saatlerine ilişkin kararın 5 inci maddesinde örgün ve yaygın eğitim kurumlarında görevli öğretmenlerin haftada aylık karşılığında okutmakla yükümlü oldukları ders saati sayısı, 6 ıncı maddesinde de ğretmenlerin haftada kaç saate kadar ek ders ücreti karşılığında ders okutabilecekleri belirlenmiştir. Aynı kararın 9 uncu maddesinin (a/1) bendinde de; öğretmen sayısının yetersiz olması halinde sınıf öğretmenlerine ilköğretim, ortaöğretim ve yaygın eğitim kurumlarında haftada 8 saate kadar daha ek ders verilebileceği hüküm altına alınmıştır. Bu çerçevede Rehberlik ve Araştırma Merkezinde 15 saat aylık ve 15 saat ek ders ücreti karşılığı ders görevini yerine getiren özel eğitim öğretmenleri evde eğitim hizmetleri kapsamında görevlendirilebilir. Bu öğretmenler mesai saatleri içerisinde evde eğitim hizmetinde görevlendirilirse ayrı bir ek ders ücreti alamazlar; ancak mesai saatleri dışında evde eğitim hizmetinde görevlendirilirse haftada 8 saate kadar daha ek ders görevi ve ücreti alabilirler.

Soru 9 : Evde eğitim, hastanede eğitim ve destek eğitim odalarına öğretmen görevlendirmesi nasıl yapılmaktadır?

Cevap : Evde eğitim ve hastanede eğitim hizmetlerinde öğretmen görevlendirilmesinin kadrolu ve sözleşmeli öğretmenlerden öncelikle istekli olanlar arasından, ihtiyacın bu şekilde karşılanamaması durumunda ise kadrolu ve sözleşmeli öğretmenlerden resen görevlendirme yapılması gerekmektedir. Destek eğitim odası ise, öğretmen ihtiyacının öncelikle kadrolu ve sözleşmeli öğretmenlerden karşılanması, ihtiyacın bu yolla karşılanamaması halinde okulda ders ücreti karşılığında görev alanlara görevlendirme yapılarak öğrencilerin eğitim hizmetlerine erişimlerinin sağlanması gerekmektedir.

Soru 10 : Okul öncesi alan öğretmenleri destek eğitim odasında görev alabilirler mi?

Cevap : Müfredat kapsamında ders bütünlüğü içerisinde haftada 30 saat ders okutmak durumunda olan okul öncesi alan öğretmenlerinin, bunun dışında destek eğitim odasında ayrıca ek ders ücreti karşılığında ders okutmaları mümkün bulunmadığı değerlendirilmektedir. Ancak norm fazlası okul öncesi alan öğretmenleri aylık ve ek ders ücreti karşılığında destek eğitim odalarında haftada 30 saate kadar görev alabilirler.

Soru 11 : Özel eğitim okullarında görevli özel eğitim öğretmenleri, kadrosunun bulunduğu kademeden başka bir kademede görevlendirilebilir mi?

Cevap : Milli Eğitim Bakanlığı yönetici ve öğretmenlerinin ders ve ek ders saatlerine ilişkin kararın ‘’ Kadrosunun bulunduğu okul ve kurum dışında görevlendirilme ‘’ başlıklı 20 nci maddesinde ‘’(1) Her derece ve türdeki örgün ve yaygın eğitim kurumları müdürleri; kendi okul ve kurumlarında görevli öğretmenlere alanlarındaki dersler ile ilgili öğretmenin girebileceği diğer alanlardaki dersleri dengeli olarak dağıttıktan sonra, aylık karşılığı ders saatini dolduramayanlar ile dağıtılamayan alan derslerini en geç 15 gün içinde milli eğitim müdürlüğüne, ( büyükşehir bulunan merkezlerde il milli eğitim müdürlüğüne) yazılı olarak bildirmekle yükümlüdür.’’ Ve ‘’(2) Milli eğitim müdürleri; aylık ve zorunlu ek ders görevi saatlerini kendi okul ve kurumunda dolduramayan öğretmenleri, öncelikle isteklilerden, istekli bulunmaması durumunda ise hizmet puanı en az olandan başlamak suretiyle görev yerlerinin bulunduğu veya ikamet ettikleri belediye sınırları(büyükşehirlerde büyükşehir belediyesi) içinde kalmak kaydıyla öncelikle alanlarında veya ilgili öğretmenin girebileceği diğer alanlarda öğretmen ihtiyacı bulunan diğer okul ve kurumlarda görevlendirmek ve bu görevlendirmenin yerine getirilip getirilmediğini izlemek zorundadır.’’hükümleri yer almakta olup, söz konusu maddeler ile öğretmenlerin kadrosunun bulunduğu okul dışında görevlendirmelerinin hangi şartlarda yapılacağı belirlenmiştir. Geçici görevlendirmeler konulu 2017/22 sayılı genelge ile geçici görevlendirmelere ilişkin dikkat edilecek hususlar açıklanmıştır. Yukarıda açıklanan mevzuat hükümlerinden anlaşılacağı üzere, bir öğretmenin başka bir okulda geçici görevlendirilebilmesi için aylık ders ve zorunlu ek ders saatlerini kadrosunun bulunduğu okulda dolduramaması şartı bulunmaktadır.

Diğer taraftan 5442 sayılı kanunun ‘’İl memurlarının tayin usulü’’ başlıklı 8 inci maddesi hükmü gereği öğretmenlerin, gerekli hallerde kadrosunun bulunduğu okul dışında görevlendirmelerinin valilik makamı tarafından yapılmasının mümkün olduğu değerlendirilmektedir.

Soru 12 : Özel eğitim uygulama okulunda (III. Jademe) farklı sınıf seviyelerinde öğrenim gören öğrenciler uygulama sınıflarında aynı grupta eğitim alabilirler mi?

Cevap : Haftalık ders çizelgesinin ve öğretmenlerin ders çizelgelerinin dağılımı açısından farklı sınıf seviyelerinden öğrencilerin aynı sınıfta eğitim almalarının uygun olmayacağı değerlendirilmektedir.

Soru 13 : Hafif düzeyde zihinsel yetersizliği olan bir öğrenci ile hafif düzeyde otizmi olan bir öğrencinin aynı özel eğitim sınıfında eğitim görmeleri mümkün mü?

Cevap : Özel eğitim hizmetleri yönetmeliğinin; ‘’İlköğretim programı uygulayan özel eğitim sınıfları’’ başlıklı 27 nci maddesinin 3 üncü fıkrasının (a) bendinde; ‘’ aynı tür yetersizliği olan öğrencilere birleştirilmiş sınıf uygulaması ile eğitim yapılır’’. Hükmü yer almaktadır. Bu hüküm doğrultusunda hafif düzeyde zihinsel yetersizliği olan bir öğrenci ile hafif düzeyde otizm spektrum bozukluğu olan bir öğrencinin aynı özel eğitim sınıfında eğitim görmeleri mümkün değildir.

Soru 14 : Orta ve ağır zihinsel yetersizliği olan öğrenciler ile orta ve ağır düzeyde otizmi olan öğrenciler aynı özel eğitim sınıfında eğitim görmeleri mümkün mü?

Cevap : Özel eğitim hizmetleri yönetmeliğinin ‘’özel eğitim programı uygulayan özel eğitim sınıfları ‘’ başlıklı 28 inci maddesinin 1 inci fıkrasının (a) bendinde; ‘’ Aynı tür yetersizliği olan öğrencilere birleştirilmiş sınıf uygulaması ile eğitim yapılır.’’ Hükmü yer almaktadır. Bu hüküm doğrultusunda, orta ve ağır zihinsel yetersizliği olan öğrenciler ile orta ve ağır düzeyde otizmi olan öğrenciler aynı özel eğitim sınıfında eğitim görmeleri mümkün değildir.

Soru 15 : Özel eğitim ihtiyacı olan öğrencilerin taşındığı araçlarda görevli rehber personele, taşıma işini yapan servis aracında bulunduğu zamanlar dışındaki eğitim-öğretim saatlerinde okul/kurumda verilebilecek görevler nelerdir?

Cevap : Milli Eğitim Bakanlığı taşıma yoluyla eğitime erişim yönetmeliğinin ‘’Rehber personelin görevleri’’başlıklı 15 inci maddesinde görevleri açıklanmış e 1 inci fıkrasının (ç) bendinde de ‘’Taşıma işini yapan servis aracında bulunduğu zamanlar dışındaki eğitim-öğretim saatlerinde okul/kurumda bulunmak ve sorumluluğunda olan öğrenci/kursiyerlere yönelik sağlık, beslenme ve temizlik konularında yardımcı olmak üzere okul/kurum müdürünün verdiği görevleri yapmak’’hükmü yer almakta olup, sorumluluğunda olan öğrencilerin özellikle temizlik ve beslenme gibi öz bakım becerilerini yapmalarına yardımcı olmaları gerekmektedir. Bu kapsamda okul müdürlüklerince gerekli tedbirler alınarak, rehber personelin öğrencilerin öz bakım ihtiyaçlarının giderilmesi ve öğle arasında öğrencilerin beslenmesine yardımcı olmaları gerekmektedir.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir